Rubrieken

Het stakingsrecht in Nederland staat niet expliciet genoemd in Nederlandse regelgeving, maar het komt voort uit internationale verdragen. Artikel 6 lid 4 van het Europees Sociaal Handvest erkent het recht van werknemers om collectief het werk neer te leggen. De Hoge Raad bevestigt dat stakingen onder dit grondrecht vallen. Een voorgaande aanzegging is niet langer vereist voor de rechtmatigheid van een staking. Bij de beoordeling van een staking moet de Hoge Raad rekening houden met factoren zoals de duur en het doel van de actie de verhouding tot dat doel en de daardoor veroorzaakte schade voor de werkgever en derden. Enkel in uiterste gevallen kan het stakingsrecht worden beperkt. Dit kan op grond van artikel G van het Europees Sociaal Handvest via de onrechtmatige daad. Dit gebeurt enkel als sprake is van onevenredige schade of als de veiligheid in het geding is.

In de moderne onderneming speelt transparantie een steeds grotere rol. Medewerkers, aandeelhouders en andere betrokkenen kunnen zicht krijgen op misstanden binnen een bedrijf, zoals fraude, corruptie of schending van milieu- of arbeidswetgeving. Wanneer iemand dergelijke misstanden meldt, wordt die persoon doorgaans aangeduid als klokkenluider. Klokkenluiders vervullen een cruciale rol in het waarborgen van integriteit binnen organisaties, maar hun positie is vaak kwetsbaar. Daarom voorziet de wet in bescherming, zowel op nationaal als Europees niveau. Dit artikel onderzoekt de juridische kaders omtrent klokkenluiders.

De bijzondere zorgplicht van particuliere ondernemingen heeft zich in het Nederlands recht ontwikkeld als antwoord op een fundamenteel spanningsveld tussen professionele (lees ook: gespecialiseerde) marktpartijen en de personen die van hun diensten afhankelijk zijn. In een samenleving waarin ondernemingen steeds complexere producten en diensten aanbieden, blijkt de algemene zorgvuldigheidsnorm uit het aansprakelijkheidsrecht niet altijd voldoende bescherming te bieden. Met name in situaties waarin ondernemingen beschikken over specialistische kennis, een informatievoorsprong hebben of een belangrijke maatschappelijke functie vervullen, is in de rechtspraak in het arrest Rabobank/Everaars (ECLI:NL:HR:1997:ZC2376) een verzwaarde verantwoordelijkheid ontstaan onder het mom van een ‘bijzondere zorgplicht’. Deze verzwaarde verantwoordelijkheid is nooit gecodificeerd, daarentegen kan zij wel worden afgeleid uit verschillende rechtsbronnen. Zo ligt de grondslag deels in algemene civielrechtelijke normen, zoals de onrechtmatige-daadsnorm van art. 6:162 BW en de aanvullende werking van redelijkheid en billijkheid uit art. 6:248 BW.

De dominantie van Amerikaanse en Chinese techgiganten lijkt al jaren ontastbaar. EU-lidstaten zijn steeds afhankelijker geworden van digitale infrastructuren in handen van buitenlandse marktspelers: 92% van Europese gegevens staat in buitenlandse clouds en 80% daarvan ligt bij Amerikaanse aanbieders. Europese financiële instellingen zijn afhankelijk van vooral Amerikaanse IT-leveranciers voor zowel software als hardware, wat zorgt voor een kwetsbare positie. Zeker met Donald Trump in het Witte Huis, die Europa zou kunnen afsluiten van Amerikaanse techdiensten, is de gegroeide afhankelijkheid een nog groter risico. De Europese digitale soevereiniteit staat dus onder druk, wat een drijfveer is voor het creëren van soevereine Europese alternatieven. In dit artikel wordt nader in gegaan op één van die Europese alternatieven in ontwikkeling: Euro-Office.