Ook wel eens een boete van €1,84 miljoen gehad voor het verwijderen van Whatsapp chats?

Door: ,

Een boete van €1,84 miljoen voor het verlaten en verwijderen van Whatsapp (groep)gesprekken. In wat voor situatie kan je zo’n hoge boete krijgen daarvoor, vroeg ik mezelf af toen ik die nieuwskop las.  In dit geval ging het om een boete van de Autoriteit Consumenten Markt (hierna: ACM) aan een onderneming. De ACM deed onderzoek naar aanleiding van een verdenking van een overtreding van de Mededingingswet. Bij een inval van de ACM zijn bedrijven verplicht mee te werken aan het onderzoek en mogen zij geen relevant bewijsmateriaal vernietigen of achterhouden. In casu had de onderneming dat dus wel gedaan, door het verwijderen van de chats.[1] In dit artikel ga ik oppervlakkig in op concurrentieafspraken en het wettelijk kader waarbinnen dergelijke afspraken zijn toegestaan, zowel tussen ondernemingen als werkgever en werknemer. 

Het grote en kleine werk
In voormelde casus ging het zonder meer om een groot bedrijf. Een boete van €1,84 miljoen is immers een fors bedrag. Ook jij en ik kunnen echter te maken krijgen met afspraken over concurrentie. Op dit moment wellicht niet ten aanzien van een overname of samenwerking, maar denk eens aan je arbeidsovereenkomst en de regels daaromtrent in het zevende Burgerlijk Wetboek. Daarover zo meer. Laten we eerst eens naar het grote werk kijken, namelijk concurrentieafspraken tussen bedrijven en de Mededingingswet. 

De mededingingswet en concurrentieafspraken tussen ondernemingen
De Mededingingswet bevat regels ter bevordering van eerlijke concurrentieverhoudingen in Nederland. Zo zijn er regels vastgelegd over het verbod op kartelvorming en het misbruiken van een economische machtspositie. De ACM is het toezichthoudende orgaan en controleert óf, hoe en in welke mate bedrijven concurrentie beperken. Bij overtreding van de Mededingingswet kan de ACM een boete of andere maatregel opleggen.[2] En die boete kan dus hoog oplopen. 

Er zijn veel redenen te bedenken voor het maken van afspraken omtrent concurrentie. Bedrijven die samenwerken of bedrijven die een ander bedrijf willen overnemen, kunnen daar bijvoorbeeld baat bij hebben. Denk aan een overname. Bij een overname kan de koper goodwill, zoals een klantenkring en kennis, willen overnemen. Als de verkoper zich vervolgens met een nieuw bedrijf in dezelfde markt zou begeven, dan kan dat het beoogde doel van de koper doorkruisen, wat deze zal willen voorkomen. 

In hoeverre zijn concurrentieafspraken toegestaan?
In de hoofdregel zijn overeenkomsten tussen ondernemingen verboden en nietig, als die ertoe strekken of ten gevolge hebben dat de mededinging op de Nederlandse markt, of een deel daarvan, wordt verhinderd, beperkt of vervalst. Ook zijn onderling afgestemde feitelijke gedragingen van ondernemingen die dezelfde strekking of gevolgen hebben, verboden.[3]

Het verbod geldt niet bij mededingingsbeperkende afspraken tussen bedrijven met een relatief kleine omzet en een relatief klein marktaandeel. Voorwaarde is dan wel dat de handel tussen lidstaten niet op een merkbare wijze ongunstig beïnvloed kan worden.[4] Het verbod geldt ingevolge artikel 6 lid 3 Mededingingswet ook niet, indien de overeenkomsten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen bijdragen aan verbetering van de productie of van de distributie dan wel tot bevordering van de technische of economische vooruitgang. Ook daar zit een voorwaarde aan verbonden, namelijk dat een billijk aandeel in de daaruit voortvloeiende voordelen aan de gebruikers ten goede moet komen. 

Daarnaast mogen met de afspraken geen beperkingen worden opgelegd aan de betrokken ondernemingen die voor het bereiken van voormelde doelstellingen niet onmisbaar zijn of de mogelijkheid geven tot het uitschakelen van de mededinging voor een wezenlijk deel van de betrokken goederen en diensten. 

Niet-concurrentiebedingen zijn volgens de Europese regelgeving verder slechts gerechtvaardigd als de duur, het geografische toepassingsgebied en de materiële en personele reikwijdte niet verder gaan dan redelijkerwijs noodzakelijk is. Dit geldt dan bij bijvoorbeeld overnames en fusies.[5]

Concurrentieafspraken in de arbeidsovereenkomst
Met de bovengenoemde regels komen velen van ons nooit of pas na de opleiding in aanraking. Toch is de kans aanwezig dat je al eens te maken hebt gehad met concurrentieafspraken. Het concurrentiebeding komt veelvuldig voor in arbeidsovereenkomsten. Het juridisch kader daarvan vinden we terug in het zevende Burgerlijk Wetboek.[6]

Een geldig concurrentiebeding dient in de hoofdregel schriftelijk overeengekomen te worden met een meerderjarige werknemer die een arbeidscontract voor onbepaalde tijd heeft. Indien uit een schriftelijke motivering van de werkgever, bij het in de arbeidsovereenkomst overeengekomen beding, blijkt dat het beding noodzakelijk is vanwege zwaarwegende bedrijf- of dienstbelangen, kan een concurrentiebeding ook overeengekomen worden bij een tijdelijk dienstverband.

Een geldig concurrentiebeding zegt niet alles
Hoewel ik misschien een open deur intrap, is het natuurlijk belangrijk om goed na te denken over het ondertekenen van een contract waarin een concurrentiebeding is opgenomen. Een boete van de ACM hoef je niet te verwachten, maar een belemmering in het maken van een toekomstige keuze is minstens zo vervelend. Vooral als student komen er soms kansen voorbij die je moet pakken. Het zou zonde zijn als daar problemen bij komen kijken, doordat je in het verleden een concurrentiebeding hebt aanvaard.

Ben je al een geldig concurrentiebeding overeengekomen? Dat zegt nog niets!  Een concurrentiebeding geldig is overeengekomen, betekent dat niet per definitie dat de werknemer er ook aan gehouden kan worden. Ontstaat er een geschil, dan zal de rechter bij de beoordeling onder meer kijken naar de (formulering van de) geografische reikwijdte, de duur van het beding en de activiteiten die daar onder vallen. Deze mogen niet te ruim of onduidelijk zijn. Is dat wel het geval, dan zou het beding (gedeeltelijk) vernietigt kunnen worden. 


[1] https://www.acm.nl/nl/publicaties/1-84-miljoen-euro-boete-voor-verwijderen-whatsapp-chats-tijdens-inval-acm

[2] Art. 2 en 56 Mededingingswet.

[3] Art. 6 lid 1 en 2 Mededingingswet.

[4] Voor de precieze criteria verwijs ik naar art. 7 Mededingingswet.

[5] Mededeling 2005/C 56/03 betreffende beperkingen die rechtstreeks verband houden met en noodzakelijk zijn voor de totstandbrenging van concentraties

[6] 7:653 BW.

Reageer op dit bericht

Recente artikelen

Recente reactie

Door: Benni de Jong

Dit is een helder en verduidelijkend artikel! Al roept Vladimir Poetin ook bij mij enige wrevel en gruwel op, voor het voortbestaan van een land als Rusland is hij mijns inziens onmisbaar, al laat zijn politieke uitvoering zeer te wensen over. Zijn voorgangers waren zéker niet het antwoord op deze post-communistische (groot?)macht! Gorbatsjov was té voortvarend in zijn progressieve beleid, terwijl de vrouwen betastende, immer dronken Jeltsin er een puinhoop van maakte. In de jaren negentig was Rusland dan ook een broednest van criminelen, die vrijwel ongehinderd hun gang konden gaan : het tekende de geboorte van de Russische mafia, die, inmiddels naar het Westen doorverhuisd, onuitroeibaar blijkt te zijn! Poetin, tenslotte, "het gesorg dat alles wir reg gekom het"... welnu, veel dan toch. Volgens mij wordt het weer tijd voor het herstel van de post-tweedewereldoorlogse Sovjet-Unie (of het eerdere tsaristische Russische Rijk), qua grondgebied en mensenmassa dan, om een voorlopig tegenwicht te kunnen bieden aan opkomende grootheden als China en India, en wie weet aan welke landen in Azië en mogelijk ook in Latijns-Amerika en Afrika nog meer, voor zover die zich in de nabije toekomst zullen komen aandienen om een stuk van de machtstaart in de wereld mee te verorberen... Ook voor de rest van het noordelijk halfrond, ons leefgebied, zal dit een steun blijken te zijn. Het puntje "Nederlandse-taalgebruik" is nog wat zorgelijk bij Chantal. Echter, de schrijfster is een jongedame van 20 lentes, die zich in de loop der jaren op dat punt nog wel verder ontwikkelen zal. Haar opmerkzaamheid en historische verwijzingen laten niets aan scherpte en zorgvuldigheid te wensen over. Ga zo door, mejuffrouw Van der Welde!

Door: Carola Leenders

Mooi artikel Kyra! Trots op je!

Door: Erna Smittenberg

"Smittenberg" uiteraard ...:.)

Uw browser is niet meer van deze tijd!

Update uw browser om optimaal van deze website (en vele anderen) te genieten Nu updaten!

×