Burgerinitiatief GeenPeil nader bekeken

Sinds een nieuwe wet die dit jaar van kracht is geworden, kan men zelf een referendum aanvragen. Vooralsnog is het initiatief GeenPeil de bekendste gebruikmaking van deze wet. Maar hoe werkt deze wet precies? Wat houdt GeenPeil precies in? En wat zal het resultaat van een eventueel referendum zijn?

Handtekeningen verzamelen

De actie van GeenPeil is tot nog toe de meest succesvolle gebruikmaking van de nieuwe wet die op 1 juli van dit jaar van kracht is geworden. Volgens deze wet kan er een referendum aangevraagd worden wanneer er aan bepaalde voorwaarden is voldaan. In de Staatscourant komt er bij het inwerkingtreden van een wet te staan of er over deze wet een referendum aangevraagd kan worden. Dit is een nieuw democratisch instrument, waarmee burgers hun mening kunnen laten horen over een reeds aangenomen wet of verdrag. Initiatiefnemers kunnen een petitie opsturen en moeten binnen vier weken tienduizend handtekeningen verzamelen, alvorens de petitie doorgaat naar de volgende fase. Zodra deze handtekeningen geldig worden verklaard, wordt het verzoek door de Kiesraad goedgekeurd.[1] Zijn er in de volgende fase 300.000 geldige handtekeningen verzameld, dan vindt binnen zes maanden na het besluit van de Kiesraad het referendum plaats. Naar schatting zal de organisatie hiervan zo’n €30.000.000,- kosten. Indien de opkomst hoger is dan 30% en de meerderheid tegen de wet stemt, moet de wet opnieuw in overweging worden genomen; het referendum is echter raadgevend, niet bindend.[2]

Overeenkomst tussen Oekraïne en de EU

Het initiatief van weblog GeenStijl is in de tweede fase terecht gekomen. De petitie van GeenPeil betrof de overeenkomst tussen de Europese Unie en Oekraïne die voluit luidt: De Wet Goedkeuring van de op 27 juni 2014 te Brussel tot stand gekomen Associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en haar lidstaten, enerzijds, en Oekraïne, anderzijds (Trb. 2014, 160). Deze wet houdt in dat Oekraïne moet voldoen aan Europese standaarden op het gebied van onder andere mensenrechten, de rechtsstaat en de vrije markt. Verder bevat de overeenkomst ook afspraken als het respecteren van elkaars grenzen en soevereiniteit en afspraken om een nauwere samenwerking te bewerkstelligen tussen de EU en Oekraïne.[3]

GeenPeil

Het doel van GeenPeil is niet om de overeenkomst met Oekraïne te ontbinden. GeenPeil wil een signaal afgeven en de discussie over democratie aanwakkeren. En zoals GeenPeil het zelf verwoordt: ’’…zodat beter geïnformeerde burgers beter gehoord worden, opdat de dames en heren politici in Den Haag weer eens gaan doen waarvoor ze zijn aangenomen: het volk vertegenwoordigen.’’  De uitbreiding van de EU is volgens GeenPeil geen gunstige ontwikkeling. De crisis in Griekenland zou aantonen dat de euro geen stabiele munt is, de vluchtelingencrisis zou de solidariteit tussen de lidstaten onder druk zetten en het associatieverdrag met Oekraïne heeft mogelijk geleid tot spanningen tussen Oekraïne, Rusland en de EU. Eén van de oorzaken van dit falen ligt volgens GeenPeil bij het gebrek aan democratische inspraak van de Europese burgers. Besluiten worden genomen door de Europese Unie zonder inbreng van het volk. Met een eventueel referendum zou de democratie gered worden, aldus GeenPeil.[4] Het initiatief heeft echter de nodige kritiek gekregen. Kritiek richt zich met name op de agressieve wijzevan campagne voeren waar GeenStijl bekend om staat. Ook vanuit de politiek klonken kritische geluiden. Zo zei VVD’er Hans van Baalen dat GeenPeil “alleen wil stoken” en meende D66’er Rob van Wijk dat het referendum “alleen wordt gebruikt om het redelijke politieke midden in diskrediet te brengen”.[5] Daarentegen hebben verschillende (oud-)politici het initiatief getekend, onder wie oud-D66 Kamerlid Boris van der Ham, Marianne Thieme(PvdD) en Geert Wilders(PVV).

Meer vertrouwen of juist meer wantrouwen?

Mocht het referendum er komen dan is het nog afwachten wat het resultaat ervan zal zijn. Volgens dr. Rosema, politicoloog aan de Universiteit van Twente, is de werking van een referendum afhankelijk van de wijze waarop politici met de uitslag omgaan. Na onderzoek naar lokale referenda concludeert Rosema dat referenda kunnen bijdragen aan een sterke democratie, mits politici de uitslag in acht nemen. Schuiven zij de uitslag achteloos terzijde, dan kan een referendum juist het wantrouwen van de burger in de politiek vergroten.[6] Hierbij kan gedacht worden aan het referendum in 2005 over de Europese Grondwet. Hoewel een ruime meerderheid (61,5%) tegen stemde, werd de wet toch aangenomen.[7] Vooralsnog is het afwachten of het GeenPeil zal lukken om een referendum te laten plaatsvinden. Momenteel worden de ingezamelde handtekeningen gecontroleerd door de Kiesraad. Mochten er van de 451.666 handtekeningen300.000 goedgekeurd worden, dan zal het referendum mogelijk in het voorjaar plaatsvinden.[8]

[1] https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/democratie/documenten/brochures/2015/04/10/infographic-referendum
[2] https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/democratie/inhoud/raadgevend-referendum
[3] http://nos.nl/artikel/2059967-geenpeil-haalt-450-000-handtekeningen-op-voor-referendum.html
[4] www.geenpeil.nl
[5] http://www.geenstijl.nl/mt/archieven/2015/09/doei_rob_en_en_doe_de_groetjes_aan_marx_rutte.html
[6] http://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2059764-gaat-nederland-binnenkort-naar-de-stembus.html?title=gaat-nederland-binnenkort-naar-de-stembus
[7] http://www.europa-nu.nl/id/vgvqpnqs5qbn/referendum_over_eu_grondwet_in_nederland
[8] http://nos.nl/artikel/2059595-referendum-over-oekraine-mogelijk-in-voorjaar.html

 

Reageer op dit bericht

Recente artikelen

Recente reactie

Door: Benni de Jong

Dit is een helder en verduidelijkend artikel!Al roept Vladimir Poetin ook bij mij enige wrevel en gruwel op, voor het voortbestaan van een land als Rusland is hij mijns inziens onmisbaar, al laat zijn politieke uitvoering zeer te wensen over. Zijn voorgangers waren zéker niet het antwoord op deze post-communistische (groot?)macht! Gorbatsjov was té voortvarend in zijn progressieve beleid, terwijl de vrouwen betastende, immer dronken Jeltsin er een puinhoop van maakte. In de jaren negentig was Rusland dan ook een broednest van criminelen, die vrijwel ongehinderd hun gang konden gaan : het tekende de geboorte van de Russische mafia, die, inmiddels naar het Westen doorverhuisd, onuitroeibaar blijkt te zijn! Poetin, tenslotte, "het gesorg dat alles wir reg gekom het"... welnu, veel dan toch.Volgens mij wordt het weer tijd voor het herstel van de post-tweedewereldoorlogse Sovjet-Unie (of het eerdere tsaristische Russische Rijk), qua grondgebied en mensenmassa dan, om een voorlopig tegenwicht te kunnen bieden aan opkomende grootheden als China en India, en wie weet aan welke landen in Azië en mogelijk ook in Latijns-Amerika en Afrika nog meer, voor zover die zich in de nabije toekomst zullen komen aandienen om een stuk van de machtstaart in de wereld mee te verorberen... Ook voor de rest van het noordelijk halfrond, ons leefgebied, zal dit een steun blijken te zijn.Het puntje "Nederlandse-taalgebruik" is nog wat zorgelijk bij Chantal. Echter, de schrijfster is een jongedame van 20 lentes, die zich in de loop der jaren op dat punt nog wel verder ontwikkelen zal. Haar opmerkzaamheid en historische verwijzingen laten niets aan scherpte en zorgvuldigheid te wensen over.Ga zo door, mejuffrouw Van der Welde!

Door: Carola Leenders

Mooi artikel Kyra! Trots op je!

Door: Erna Smittenberg

"Smittenberg" uiteraard ...:.)

Uw browser is niet meer van deze tijd!

Update uw browser om optimaal van deze website (en vele anderen) te genieten Nu updaten!

×