Wat kan de rechter met de veelbesproken besluiten van de KNVB over het betaald voetbal?

Door: ,

“De grootste schande in de Nederlandse sport ooit” zo noemde trainer Henk de Jong van SC Cambuur het besluit van de KNVB om geen clubs te laten promoveren of degraderen. Dit besluit en het besluit over de toewijzing van Europese tickets leidden tot groot ongenoegen bij een aantal clubs. De Graafschap en SC Cambuur hebben zelfs een kort geding aangespannen tegen de KNVB. Op welke grond kunnen zij dit doen, hoe toetst de rechter dit en hoe groot zijn de kansen?

Situatie in de Eredivisie
De KNVB nam deze besluiten naar aanleiding van de maatregel van het kabinet om evenementen tot minstens 1 september te verbieden. Door de maatregel van het kabinet werd uitgesloten dat er nog wedstrijden in de Eredivisie en Keuken Kampioen divisie gespeeld zullen worden, en is het betaald voetbalseizoen dus ten einde. De KNVB besloot verder de tickets voor het Europees voetbal toe te wijzen op basis van de huidige stand, op aanwijzing van de UEFA.[1] Deze besluiten leidden uiteraard tot een hoop onvrede bij een aantal clubs. Zo blijft FC Utrecht als nummer 6 met lege handen terwijl ze een wedstrijd minder hadden gespeeld dan nummer 5 Willem II en stonden ze in de (nu geschrapte) bekerfinale, waarvan de winnaar ook een Europees ticket krijgt toegewezen. Ook de nummers 1 en 2 van de Keuken Kampioen divisie, SC Cambuur en De Graafschap waren allerminst blij met de beslissing. Gezien het grote verschil in aantal punten met de nummer 3 was de kans groot dat beide clubs zouden zijn gepromoveerd als het seizoen wel was uitgespeeld. Een aantal benadeelde clubs denkt er dan ook over naar de rechter te stappen om de beslissing(en) van de KNVB samen aan te vechten. 

Bevoegdheid tot het nemen van beslissingen
De besluiten over de toewijzing van de Europese tickets en het al dan niet laten promoveren en degraderen van clubs werden genomen door het bestuur betaald voetbal. Het bestuur betaald voetbal is een orgaan van de sectie betaald voetbal van de KNVB. Kort gezegd is het dus een orgaan van de KNVB, dat zelf een vereniging is. Waarom dit relevant is, komt later aan de orde. Dit bestuur betaald voetbal is op grond van het ‘Reglement play-off Europees ticket betaald voetbal seizoen 2019/’20’ en ‘Promotie en degradatieregeling betaald voetbal seizoen 2019/20’ bevoegd deze beslissingen te nemen. Deze reglementen bevatten de regels over de toewijzing van tickets en promotie en degradatie in de normale situatie waarin een seizoen wordt afgerond, maar ook bevatten beide reglementen een soort hardheidsclausule: 

“In gevallen waarin niet is voorzien of waarin op grond van bijzondere omstandigheden naar de mening van het bestuur betaald voetbal afwijking noodzakelijk is (waaronder doch niet uitsluitend besluitvorming betreffende het wijzigen van de competitieopzet en/of voetbalpiramide), beslist het bestuur betaald voetbal.”[2]

“In gevallen waarin niet is voorzien of waarin op grond van bijzondere omstandigheden naar de mening van het bestuur betaald voetbal afwijking noodzakelijk is, beslist het bestuur betaald voetbal.”[3]

Het spreekt voor zich dat er in dit geval sprake is van een geval waarin niet is voorzien, aangezien het onmogelijk is het seizoen af te maken door de coronacrisis. Het bestuur betaald voetbal is dus in ieder geval bevoegd de beslissingen te nemen.

Art. 2:8 en 2:15 BW over de (on)redelijkheid en (on)billijkheid van besluiten
Beide beslissingen kunnen worden aangemerkt als een besluit genomen door een orgaan (bestuur betaald voetbal)[4] van een rechtspersoon (de vereniging KNVB). De besluiten zijn daardoor onderhavig aan art. 2:8 BW, dat bepaalt:

1. Een rechtspersoon en degenen die krachtens de wet en de statuten bij zijn organisatie zijn betrokken, moeten zich als zodanig jegens elkander gedragen naar hetgeen door redelijkheid en billijkheid wordt gevorderd.

2. Een tussen hen krachtens wet, gewoonte, statuten, reglementen of besluit geldende regel is niet van toepassing voor zover dit in de gegeven omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn.

Artikel 2:15 BW voegt daar nog eens aan toe dat een regel die naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is, vernietigbaar is op verzoek van iemand die daar een redelijk belang bij heeft. Benadeelde clubs als Utrecht, De Graafschap en SC Cambuur zouden dus kunnen proberen de besluiten bij de rechter te laten vernietigen, aangezien zij lid zijn van de KNVB.[5]

Toetsingsmaatstaf
De redelijkheid en billijkheid is natuurlijk een vrij breed en vaag begrip. In dit geval gaat het er echter niet om of het besluit zelf onredelijk of onbillijk is, maar “of het orgaan bij afweging van álle bij het besluit betrokken belangen van de in art. 2:8 BW bedoelde personen in redelijkheid en naar billijkheid tot het besluit heeft kunnen komen[6]. Daar valt nog aan toe te voegen dat de rechter het orgaan meer ruimte laat als het orgaan bij het besluit tegenstrijdige belangen heeft moeten afwegen.[7]

Concreet betekent dit dat de rechter zal kijken of het bestuur betaald voetbal in redelijkheid tot deze besluiten heeft kunnen komen, na afweging van alle belangen. Bij de af te wegen belangen spelen óók de belangen van clubs die juist een groot voordeel hebben door deze besluiten. Denk bijvoorbeeld aan de twee clubs die laatste stonden in de Eredivisie en dus hadden kunnen degraderen en Ajax die zeker is van een plek in (de voorronde van) de Champions League, terwijl Ajax in punten gelijk stond met nummer 2 AZ. Ook die belangen moeten worden meegewogen in het besluit. Was het besluit over promotie/degradatie andersom gevallen dan waren de nummers 17 & 18 van de eredivisie misschien wel net zo teleurgesteld geweest als SC Cambuur nu is. Zij hadden dan kunnen betogen dat zij nog negen speelrondes hadden gehad om degradatie te kunnen voorkomen. Dit nog los van argumenten over bijvoorbeeld de zwaarte van het resterende programma waardoor de kans op handhaving groter zou zijn etc. Kortom: bij elke beslissing zou er wel een partij benadeeld zijn. Daaruit volgt dat er dus een afweging gemaakt moest worden tussen tegenstrijdige belangen. 

Stemming over promotie/degradatie
Wat wel een rol zou kunnen spelen in de afweging van de rechter over het promotie/degradatiebesluit is het feit dat de KNVB een stemming heeft gehouden onder alle betaald voetbal clubs. Hierbij konden zij stemmen voor drie scenario’s: wel promotie/degradatie, geen promotie/degradatie of een Eredivisie met twintig clubs. Al moet over dat laatste scenario gezegd worden dat dit bij voorbaat kansloos werd geacht door de KNVB omdat er niet voldoende capaciteit is bij o.a. de politie om zoveel Eredivisie wedstrijden te kunnen spelen. Bij de stemming stemden zestien clubs voor, negen tegen en negen onthielden zich van stemmen. Deze stemming werd gehouden om te kijken of er een duidelijk draagvlak bestond voor een scenario. Hoewel er dus een aardig grote meerderheid bleek voor wel promotie/degradatie besloot het bestuur betaald voetbal de stemming naast zich neer te leggen, omdat er volgens hen géén duidelijk draagvlak was. Het feit dat deze stemming werd gehouden maar vervolgens toch volledig genegeerd werd, zou dan ook een argument kunnen zijn dat het bestuur betaald voetbal niet in redelijkheid tot dit besluit heeft kunnen komen. 

Slot
Hoewel de besluiten voor clubs als FC Utrecht, De Graafschap en SC Cambuur zeer pijnlijk zijn, zal een rechterlijke gang waarschijnlijk weinig opleveren. Hoe onrechtvaardig de besluiten voor sommigen ook mag lijken, de rechter kan alleen toetsen of het bestuur betaald voetbal in redelijkheid tot de besluiten heeft kunnen komen. Gezien de tegenstrijdige belangen die bij de besluiten betrokken zijn, is de rechter terughoudend met het vernietigen van zulke besluiten. De weinig succesvolle stemming die onder de betaald voetbal organisaties werd gehouden zou nog wel voor vernietiging van het besluit over promotie/degradatie kunnen pleiten, maar de kans dat het daadwerkelijk tot vernietiging van het besluit zal leiden lijkt klein gezien het feit dat er hier ook tegenstrijdige belangen betrokken zijn.


[1] De UEFA adviseerde de nationale voetbalbonden de toewijzing van de tickets voor het Europees voetbal op basis van de huidige stand te doen. Met toewijzing van tickets voor het Europees voetbal wordt bedoeld welke clubs in het volgend seizoen uit mogen komen in de (voorronde(s)) van de Champions league respectievelijk de Europa league.

[2] Art. 12 Promotie en degradatieregeling betaald voetbal seizoen 2019/20.

[3] Art. 11 lid 2 Reglement play-off Europees ticket betaald voetbal seizoen 2019/’20.

[4] Art. 2 Reglement Betaald Voetbal.

[5] Artikel 6 lid 2 onder b jo. lid 4 Statuten van de KNVB.

[6] T&C BW, commentaar op art. 2:15 BW, met verwijzing naar Kamerstukken II 1984/85, 17725, 7.

[7] T&C BW, commentaar op art. 2:15 BW, met verwijzing naar Van Schilfgaarde/Winter/Wezeman/Schoonbrood, Van de BV en de NV 2017/96.

Reageer op dit bericht

Recente artikelen

Recente reactie

Door: Benni de Jong

Dit is een helder en verduidelijkend artikel! Al roept Vladimir Poetin ook bij mij enige wrevel en gruwel op, voor het voortbestaan van een land als Rusland is hij mijns inziens onmisbaar, al laat zijn politieke uitvoering zeer te wensen over. Zijn voorgangers waren zéker niet het antwoord op deze post-communistische (groot?)macht! Gorbatsjov was té voortvarend in zijn progressieve beleid, terwijl de vrouwen betastende, immer dronken Jeltsin er een puinhoop van maakte. In de jaren negentig was Rusland dan ook een broednest van criminelen, die vrijwel ongehinderd hun gang konden gaan : het tekende de geboorte van de Russische mafia, die, inmiddels naar het Westen doorverhuisd, onuitroeibaar blijkt te zijn! Poetin, tenslotte, "het gesorg dat alles wir reg gekom het"... welnu, veel dan toch. Volgens mij wordt het weer tijd voor het herstel van de post-tweedewereldoorlogse Sovjet-Unie (of het eerdere tsaristische Russische Rijk), qua grondgebied en mensenmassa dan, om een voorlopig tegenwicht te kunnen bieden aan opkomende grootheden als China en India, en wie weet aan welke landen in Azië en mogelijk ook in Latijns-Amerika en Afrika nog meer, voor zover die zich in de nabije toekomst zullen komen aandienen om een stuk van de machtstaart in de wereld mee te verorberen... Ook voor de rest van het noordelijk halfrond, ons leefgebied, zal dit een steun blijken te zijn. Het puntje "Nederlandse-taalgebruik" is nog wat zorgelijk bij Chantal. Echter, de schrijfster is een jongedame van 20 lentes, die zich in de loop der jaren op dat punt nog wel verder ontwikkelen zal. Haar opmerkzaamheid en historische verwijzingen laten niets aan scherpte en zorgvuldigheid te wensen over. Ga zo door, mejuffrouw Van der Welde!

Door: Carola Leenders

Mooi artikel Kyra! Trots op je!

Door: Erna Smittenberg

"Smittenberg" uiteraard ...:.)

Uw browser is niet meer van deze tijd!

Update uw browser om optimaal van deze website (en vele anderen) te genieten Nu updaten!

×