Sharia vs. EVRM

Door: ,

“Overwegende, dat terzijdestelling van en minachting voor de rechten van de mens geleid hebben tot barbaarse handelingen, overwegende, dat het van het grootste belang is, dat de rechten van de mens beschermd worden, heeft eenieder recht op onschendbaarheid van zijn persoon, zal niemand onderworpen worden aan (…), onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing” – Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens.

Op 3 september heeft de Syaria High Court een vonnis uitgesproken waarmee ze de universele verklaring voor de rechten van de mens heeft geschonden. Op deze dag zijn namelijk twee vrouwen veroordeeld tot het krijgen van stokslagen vanwege hun (vernomen) homoseksuele relatie.[1]  Dat terwijl er met het verlies van de conservatieve regeringspartij bij de verkiezingen in mei 2018 ruimte leek te komen voor een nieuwe politiek, gefocust op vrijheid en democratie.[2]  Door deze schending mag Maleisië zich in mijn optiek geen volwaardig democratische samenleving meer noemen. Wat is de achtergrond van het geloof in het rechtstelsel in Maleisië? Waarom konden de rechters tot dit oordeel komen? En welke kritische beschouwing kan er vanuit het Europese Hof op de sharia wetgeving gegeven worden?

Duaal rechtssysteem
 In Maleisië wordt er gebruik gemaakt van een dualistisch rechtssysteem. Ze kennen sharia wetgeving die zich vanaf het sultanaat rond 1400 heeft ontwikkeld gebaseerd op de lokale gebruiken en gewoontes (adat) en de  Koran. Daarnaast is er met de kolonisatie vanaf 1768 door de Britten hun Common Law geïntroduceerd. De Common Law is toen in Maleisië niet als enige alles overheersend rechtssysteem geïmplementeerd maar in combinatie met de toen al bestaande sharia wetgeving. In de gebieden die belangrijk waren voor de overheersing (zoals de kustplaatsen) legden de Britten hun Common Law op als heersende leer. Andere gebieden die minder belangrijk waren, konden of een gemengd systeem hebben van zowel Engelse als Islamitische wetten of ze konden nog volledig in de macht zijn van de lokale machthebbers en dus onder het adat vallen. Vanaf 1957 werd Maleisië onafhankelijk van Groot-Brittannië. Het wetgevende orgaan heeft er toen voor gekozen om de Islam wel tot staatsgodsdienst te benoemen, maar het dualistische stelsel te laten bestaan. Federale wetten die door de overheid worden ingevoerd in het gehele land met berechting in reguliere rechtbanken, en specifieke wetten die alleen voor de moslims gelden waarover wordt rechtgesproken door zogenoemde sharia rechtbanken.[1]

Onze Nederlandse samenleving is gefocust op de individu, maar een Islamitische samenleving juist op de omgeving van dit individu. De verbintenissen die iemand met zijn omgeving heeft (Al-Haqq) bepalen de waarde die iemand heeft. Hoe meer verplichtingen/verbintenissen jij hebt, hoe belangrijker je bent.  Dit woord betekent vertaald niet alleen “recht”, “werkelijkheid” en “hechten”, maar is tevens ook één van de 99 namen van Allah. Dus met iedere verbintenis die je aangaat, wordt ook God betrokken in alles wat jij en iedereen om je heen doet.

Binnen het Nederlandse rechtsstelsel kennen wij een scheiding tussen civielrechtelijk en strafrechtelijk rechtspraak.  Binnen een islamitisch rechtsstelsel kennen ze de  “hadd” en een “ta’zir”. De hadd is het geheel van overtredingen dat in de Koran of Hadith worden genoemd en als zeer ernstig worden beschouwd omdat ze tegen Gods wil in gaan. Denk aan het drinken van alcohol, het plegen van diefstal of zoals in de zaak van 3 september 2018 het hebben van een seksuele relatie met iemand van hetzelfde geslacht. Het is in zulke gevallen niet aan de mens zelf om te oordelen maar aan God omdat het een regel van God was. Hier tegenover staan de ta’zir overtredingen waarbij de discretionaire bevoegdheid van de rechter wel komt kijken. Een hadd overtreding verbreekt de band met God en hun band met de samenleving. Een overtreding die alleen kan worden gerechtvaardigd door de overtreder uit zijn “mens-zijn” en dus uit de samenleving te halen en over te leveren aan de straffen zoals ze in de sharia wetgeving zijn opgenomen.[2]

3 september 2018
Omdat de beide vrouwen in deze zaak moslima waren, waren zij onderworpen aan de sharia wetgeving.  De Syariah High Court in de staat Terengganu oordeelde daarom dat ze een wet van God hadden overtreden en de passende straf zes publieke stokslagen was. Vanwege de ideologie dat het een heilige wet was waar Allah al een passende straf voor had gegeven, vonden de rechters in deze zaak dat er niets mis was met de straf ondanks de protesten van mensenrechten organisaties. De reden voor deze publieke setting was dat de rechtbank wilde dat het zou dienen als les voor de gehele samenleving, aldus Satiful Bahri Mamat die lid is van de executive council. [3] De vrouwen hadden zich door hun handelingen buiten de samenleving geplaatst en konden alleen boete doen ten overstaan van de samenleving.

Problematiek
Een inbreuk die deze zaak op het verdrag van de rechten van de mens kan maken, is het feit dat het in Maleisië niet mogelijk is om van geloof te wisselen. De staatsgodsdienst is de Islam, indien je als moslim geboren wordt dan komt dit in je paspoort te staan. Je valt dan automatisch onder de sharia wetgeving en mag niet wisselen van geloof. Dit is in strijd met artikel 9 van het EVRM. Een inbreuk die dit oordeel sowieso maakt is het toepassen van lijfstraffen (artikel 3 EVRM) zoals is toegestaan binnen de sharia wetgeving die Maleisië kent.

Hoewel de sharia wetgeving in beginsel alleen geldt als wetgeving voor de islamitische bevolkingsgroep lijkt de federale overheid door de conservatieve regeringspartij  UMNO dit langzaam voor de gehele bevolking toe te willen passen. Een voorbeeld dat ik heb gezien waren o.a. de verbodsborden in het openbare vervoer voor fysiek contact omdat dit onrein zou zijn. Daarnaast was er positieve discriminatie op de banenmarkt om zo de bevolking te bewegen zich te bekeren. Zo kreeg ik op een advocatenkantoor in Kuala Lumpur te horen dat sommigen geweigerd werden op bepaalde kantoren omdat ze niet moslim waren. En ook in de rechtbank en het parlement waren geen vrouwen zonder hoofddoek te vinden. Maar indien je wetgevende en rechtsprekende macht voor het grootste gedeelte moslim is, hoe garandeer je dan transparante rechtspraak en wetgeving? Je zou kunnen zeggen dat het parlement gekozen wordt door de bevolking. Indien een partij die bekend staat om zijn islamitische insteek al zestig jaar aan de macht is, dan zal het wel de wil van de bevolking zijn om de samenleving in te richten volgens de sharia wetgeving? Nee, UMNO heeft er jaren lang alles aan gedaan om de macht te behouden. Studenten werden verboden om politiek actief te zijn, kritische media kregen steeds minder vergunningen om te mogen werken en de fake news bill kon de laatste critici monddood maken.[4] Alle informatie die het parlement bestempelde als “nep nieuws” kon jou als activist, kiezer of tegenstander van de conservatieve partij een en enkeltje gevangenis bezorgen. Daarnaast werden tijdens de verkiezingen boxen met stembiljetten weggegooid en werden de grenzen van het kiesdistrict plots gewijzigd.[5] Wonder boven wonder is een coalitie van vier oppositiepartijen aan de macht gekomen. Helaas is hiermee de weg voor vrijheid en democratie toch niet open omdat de sharia wetgeving niet verboden is maar gewoon een geldend rechtssysteem in Maleisië.

Sharia wetgeving vs. het EHRM
Er is al geconstateerd dat deze veroordeling een schending is van artikel 3 van het EVRM. Het EHRM heeft zelfs al geoordeeld (in de zaak Refah Partisis vs. Turkijke) dat de “sharia duidelijk afwijkt van de waarden van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens”. Waarom is de sharia wetgeving dan niet verboden? Ten eerste omdat de sharia wetgeving niet een objectief juridisch begrip is maar een concept dat in ieder land afzonderlijk zijn invulling krijgt. We kunnen niet zomaar zeggen dat ieder land die de sharia toepast, handelt in strijd met het EVRM.[6][7] Wel kun je stellen dat de sharia zoals is voorgesteld en toegepast door de wetgevers in Maleisië strijdig is met de beginselen van het EVRM. Daarnaast zijn ook niet alle regels van de sharia strijdig met het EVRM. Een totale verwerping van sharia wetten zou dan ook niet kunnen. Dus nee, “de sharia” zelf is niet strijdig met mensenrechten, maar de Syariah High Court heeft zeker wel geoordeeld en gehandeld in strijd met het EHRM. Het parlement zou hier tegen op kunnen treden door de wetten die dit mogelijk maken in te trekken, straffen te stellen op het folteren van mensen en het UN Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke en onterende behandeling of bestraffing te ratificeren.

Slot
Het recent gekozen parlement bracht hoop voor de minderheden in Maleisië. Hoop voor meer vrijheden en voor een respectering van de mensenrechten. Helaas heeft deze zaak de beperkte macht van het parlement aangetoond en heeft het de wereld gewezen op een radicalisering van deze samenleving. Maleisië kent nu eenmaal een dualistisch rechtsstelsel waarbij voorop staat dat God de straffen heeft bepaald voor moslims en dat deze wetten uitgevoerd mogen worden ongeacht of ze hiermee mensenrechten schenden. Hoewel homoseksuele relaties in Maleisië altijd al verboden waren, is het ongekend dat hier niet een geldboete maar een lijfstraf op staat. De reden dat de rechters zo hebben geoordeeld is aldus Satiful Bahri Mamat om te dienen als les voor de samenleving. Hier ben ik het mee eens, het is zelfs een les voor de hele wereld, namelijk dat mensenrechten zelfs in een modern land als Maleisië  helaas nooit vanzelfsprekend zullen zijn.

 

[1] Islamic Law in South East Asia, M. B. Hooker.

[2] The Justice of Islam – Lawrence Rosen.

[3] https://www.washingtonpost.com/world/2018/09/04/muslim-women-were-convicted-having-sexual-relations-malaysian-court-caned-them-public/?noredirect=on&utm_term=.a6d26e1fe8fa

[4] https://www.trouw.nl/home/-maleisie-wordt-nu-wakker-~ab7d9f43/.

[5] https://www.nrc.nl/nieuws/2018/05/09/maleisische-oppositie-wint-onverwacht-verkiezingen-a1602480.

[6] Refah Partisi vs. Turkije, EHRM 13 februari 2003, nrs. 41340/98, 41342/98, 41343/98 en 41344/98.

[7] K. Boyle, ‘Human Rights, Religion and Democracy: The Refah Party Case’, Essex Human Rights Review 2004, (1)1, p. 1-16

Reageer op dit bericht

Recente artikelen

Recente reactie

Door: Benni de Jong

Dit is een helder en verduidelijkend artikel! Al roept Vladimir Poetin ook bij mij enige wrevel en gruwel op, voor het voortbestaan van een land als Rusland is hij mijns inziens onmisbaar, al laat zijn politieke uitvoering zeer te wensen over. Zijn voorgangers waren zéker niet het antwoord op deze post-communistische (groot?)macht! Gorbatsjov was té voortvarend in zijn progressieve beleid, terwijl de vrouwen betastende, immer dronken Jeltsin er een puinhoop van maakte. In de jaren negentig was Rusland dan ook een broednest van criminelen, die vrijwel ongehinderd hun gang konden gaan : het tekende de geboorte van de Russische mafia, die, inmiddels naar het Westen doorverhuisd, onuitroeibaar blijkt te zijn! Poetin, tenslotte, "het gesorg dat alles wir reg gekom het"... welnu, veel dan toch. Volgens mij wordt het weer tijd voor het herstel van de post-tweedewereldoorlogse Sovjet-Unie (of het eerdere tsaristische Russische Rijk), qua grondgebied en mensenmassa dan, om een voorlopig tegenwicht te kunnen bieden aan opkomende grootheden als China en India, en wie weet aan welke landen in Azië en mogelijk ook in Latijns-Amerika en Afrika nog meer, voor zover die zich in de nabije toekomst zullen komen aandienen om een stuk van de machtstaart in de wereld mee te verorberen... Ook voor de rest van het noordelijk halfrond, ons leefgebied, zal dit een steun blijken te zijn. Het puntje "Nederlandse-taalgebruik" is nog wat zorgelijk bij Chantal. Echter, de schrijfster is een jongedame van 20 lentes, die zich in de loop der jaren op dat punt nog wel verder ontwikkelen zal. Haar opmerkzaamheid en historische verwijzingen laten niets aan scherpte en zorgvuldigheid te wensen over. Ga zo door, mejuffrouw Van der Welde!

Door: Carola Leenders

Mooi artikel Kyra! Trots op je!

Door: Erna Smittenberg

"Smittenberg" uiteraard ...:.)

Uw browser is niet meer van deze tijd!

Update uw browser om optimaal van deze website (en vele anderen) te genieten Nu updaten!

×