Contractuele garanties

Door: ,

Het begrip garantie is in het Nederlands recht niet duidelijk gedefinieerd.[1] Wat in ieder geval duidelijk is, is dat een koper aan de hand van garantiebepalingen risico’s uit de weg kan gaan die uit een transactie voortvloeien. De verkoper staat hier welwillend tegenover, gegeven dat hij door garanties te bieden aantrekkelijker wordt als aanbieder. De koper kan naast een beroep op een contractuele garanties ook gebruik maken van art. 7:17 BW. Het conformiteitsvereiste dat in dit artikel is geformuleerd houdt eenvoudig gezegd in dat de afgeleverde zaak aan de overeenkomst moet beantwoorden. De conformiteitseis roept zodoende een wettelijke garantieverbintenis in het leven.[2] Art. 7:17 BW beschermt de koper net als een  contractuele garantie tegen een gebrekkige nakoming door de wederpartij. De consument krijgt twee handvatten aangereikt die juridisch gezien hetzelfde belang lijken te dienen. Wat is dan nog de toegevoegde waarde van een contractuele garantie voor de consument? In dit artikel zet ik kort uiteen hoe de consument baat heeft bij een contractuele garantie.

Algemene rechtsmiddelen van de consument
De algemene rechtsmiddelen van de koper zijn het recht op nakoming , het recht op schadevergoeding en het recht op ontbinding van de overeenkomst.[3] Bij niet-nakoming door de verkoper van zijn verplichtingen, kan de koper in beginsel deze ‘normale’ rechten uit de Boeken 3 en 6 BW uitoefenen.[4] De rechtsmiddelen van de koper kunnen echter veranderen op het moment dat een contractuele garantie of een beroep op non-conformiteit de kop opsteekt.

Contractuele garanties
Indien er sprake is van een inbreuk op een garantiebepaling ten aanzien van een zaak, beantwoordt de zaak niet meer aan de overeenkomst en wordt er een wanprestatie gepleegd.[5] De garanderende partij doet een beroep op overmacht namelijk van de hand, waardoor een tekortkoming, behoudens bijzondere omstandigheden, toerekenbaar is. Een vordering tot schadevergoeding zal hierdoor in beginsel succesvol zijn. Daarnaast leveren garantiebepalingen schriftelijke aanknopingspunten op wat betreft de eigenschappen die een zaak moet bezitten om aan de overeenkomst te beantwoorden.

Consumentenkoop
Indien er sprake is van non-conformiteit bij consumentenkoop is titel 7.1 van ons Burgerlijk Wetboek van toepassing. Er is sprake van consumentenkoop indien het gaat om de koop van een roerende zaak, er een verkoper is die handelt in de uitoefening van zijn beroep of bedrijf, en er een koper is, natuurlijk persoon, die niet handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf.[6]

Rechtsmiddelen van de consument bij non-conformiteit
Art. 7:21 en art. 7:22 BW geven de rechten van de consument weer in geval van non-conformiteit. Kijk bij het lezen van dit stuk met een schuin oog naar de situatie waarbij een contractuele garantie is afgegeven door de verkoper. Indien een verkoper een consument, laten we hem voor het gemak Hugo noemen, een (schriftelijke) contractuele garantie verschaft, geldt dat bij niet-nakoming van deze garantie de zaak non-conform is en dat er een wanprestatie wordt gepleegd. Hugo hoeft nu enkel een verwijzing naar de contractuele garantie te doen en de deur staat wagenwijd open voor de eerder besproken algemene rechtsmiddelen. Maar wat gebeurt er als Hugo géén contractuele garantie heeft bedongen? Ten aanzien van de vaststelling van non-conformiteit heeft hij een groot voordeel in art. 7:18 lid 2 BW. In lid 2 staat dat ‘’bij een consumentenkoop wordt vermoed dat de zaak bij aflevering niet aan de overeenkomst heeft beantwoord, indien de afwijking van het overeengekomene zich binnen een termijn van zes maanden na aflevering openbaart’’. De term ‘wordt vermoed’ impliceert een weerlegbaar vermoeden. Hugo moet stellen en bij betwisting aantonen dat er sprake is van een gebrek dat non-conformiteit zou betekenen. Daarnaast moet hij stellen dat het gebrek binnen 6 maanden na de levering optrad. Dit gebrek moet van zodanige aard zijn dat de zaak niet aan de conformiteitseis voldoet. Of het gebrek ernstig genoeg is hangt af van de eigenschappen die de koper mocht verwachten. Dit kan bij een mondelinge overeenkomst nog wel eens problemen opleveren voor Hugo. Hij kan immers niet aantonen dat de verkoper met zijn bewoordingen torenhoge verwachtingen heeft geschept. Het vaststellen van non-conformiteit kan dus problemen opleveren. Een simpele verwijzing naar een goed omschreven contractuele garantie zou dit probleem elimineren.

Indien de non-conformiteit wél vaststaat kan de consument volgens art. 7:21 BW aflevering van het ontbrekende, herstel van de afgeleverde zaak en vervanging van de afgeleverde zaak vorderen voor zover de kosten van herstel of vervanging niet in wanverhouding staan tot de waarde van de zaak. Hugo zal dus uit deze middelen moeten kiezen én het gekozen middel mag niet in wanverhouding staan tot de waarde van de zaak. Dit kan nog wel eens problematisch zijn. Art. 7:22 BW geeft de overige bevoegdheden van de consument. De consument heeft het recht op ontbinding, tenzij de tekortkoming dit redelijkerwijs niet kan rechtvaardigen. Anderzijds heeft de koper recht op een prijsvermindering in evenredige mate met de afwijking. Deze rechten ontstaan pas wanneer nakoming van de verplichtingen uit art. 7:21 lid 1 BW onmogelijk is. Dit wordt ook wel de  ‘hiërarchie van acties’ genoemd. Als je bij de laatste paar zinnen de draad bent kwijtgeraakt ben je zeker niet de eerste. Werken met non-conformiteit is gezien het aantal te ondernemen stappen en het aantal te maken afwegingen niet eenvoudig. De vorderingen uit wanprestatie die ontstaan zodra een contractuele garantie wordt geschonden zijn daarentegen tamelijk rechttoe rechtaan.

De toegevoegde waarde van contractuele garanties
De consument is in grote lijnen op twee manieren gebaat is bij het bedingen van garanties. Allereerst doet de garanderende partij een beroep op overmacht van de hand, waardoor een tekortkoming, behoudens bijzondere omstandigheden, toerekenbaar is. Een schending van een contractuele garantie geeft zodoende direct toegang tot de algemene acties uit wanprestatie. Indien er geen garantie is gegeven, wordt de consument geconfronteerd met de vermoeiende conformiteitsregeling waarbij er tal van opties zijn voor de consument. Een uitdrukkelijk voordeel van contractuele garanties. Het tweede uitdrukkelijke voordeel van contractuele garanties is dat garantiebepalingen hard bewijs leveren van hetgeen waaraan de zaak moet voldoen. Ondanks het feit dat de consument bij een beroep op het conformiteitsvereiste wordt beschermd, moet hij nog altijd stellen en bij voldoende betwisting aantonen dat de zaak niet voldoet aan de verwachtingen die hij redelijkerwijs mocht hebben over de eigenschappen van de zaak. Zeker bij een mondelinge overeenkomst is het lastig te bepalen welke verwachtingen redelijk zijn. Bij een concrete garantiebepaling loopt de consument niet tegen dit probleem aan.


[1] Raaijmakers, RMThemis 2005, p. 124.

[2] Asser/Hijma 7-I* 2013/328-330.

[3] Hijma, WPNR 1990, p. 736.

[4] Asser/Hijma 7-I* 2013/338.

[5] Raaijmakers, RMThemis 2005, p. 131.

[6] Wessels 2015, p. 9.

Reageer op dit bericht

Recente artikelen

Recente reactie

Door: Benni de Jong

Dit is een helder en verduidelijkend artikel! Al roept Vladimir Poetin ook bij mij enige wrevel en gruwel op, voor het voortbestaan van een land als Rusland is hij mijns inziens onmisbaar, al laat zijn politieke uitvoering zeer te wensen over. Zijn voorgangers waren zéker niet het antwoord op deze post-communistische (groot?)macht! Gorbatsjov was té voortvarend in zijn progressieve beleid, terwijl de vrouwen betastende, immer dronken Jeltsin er een puinhoop van maakte. In de jaren negentig was Rusland dan ook een broednest van criminelen, die vrijwel ongehinderd hun gang konden gaan : het tekende de geboorte van de Russische mafia, die, inmiddels naar het Westen doorverhuisd, onuitroeibaar blijkt te zijn! Poetin, tenslotte, "het gesorg dat alles wir reg gekom het"... welnu, veel dan toch. Volgens mij wordt het weer tijd voor het herstel van de post-tweedewereldoorlogse Sovjet-Unie (of het eerdere tsaristische Russische Rijk), qua grondgebied en mensenmassa dan, om een voorlopig tegenwicht te kunnen bieden aan opkomende grootheden als China en India, en wie weet aan welke landen in Azië en mogelijk ook in Latijns-Amerika en Afrika nog meer, voor zover die zich in de nabije toekomst zullen komen aandienen om een stuk van de machtstaart in de wereld mee te verorberen... Ook voor de rest van het noordelijk halfrond, ons leefgebied, zal dit een steun blijken te zijn. Het puntje "Nederlandse-taalgebruik" is nog wat zorgelijk bij Chantal. Echter, de schrijfster is een jongedame van 20 lentes, die zich in de loop der jaren op dat punt nog wel verder ontwikkelen zal. Haar opmerkzaamheid en historische verwijzingen laten niets aan scherpte en zorgvuldigheid te wensen over. Ga zo door, mejuffrouw Van der Welde!

Door: Carola Leenders

Mooi artikel Kyra! Trots op je!

Door: Erna Smittenberg

"Smittenberg" uiteraard ...:.)

Uw browser is niet meer van deze tijd!

Update uw browser om optimaal van deze website (en vele anderen) te genieten Nu updaten!

×